Metodoloxía dos compromisos

Cumprido

O prometido consta nos datos: hai unha norma publicada e ligada que é o mesmo que se prometía, ou un indicador oficial que mostra o obxectivo acadado. Conta se é a mesma medida, non se é o mesmo ámbito xeral.

• Lei, lei orgánica ou decreto lei convalidado: acredita un cumprido de calquera compromiso. Un decreto lei derrogado polo Congreso ou sen resultado no Congreso non conta.
• Real decreto ou orde ministerial: acredita un cumprido se o compromiso non é de tipo «lei» (unha lei prometida non se cumpre por decreto).
• Acordo do Consello de Ministros ou disposición da sección III do BOE: acredita un cumprido se o compromiso non é de tipo «lei» nin «impostos» e o acto é o mesmo que se prometía (aprobar o plan, crear o organismo, autorizar o gasto).
• Indicador oficial co obxectivo acadado: véxase «Compromisos con obxectivo numérico».

Cumprido en parte

Hai actuación do Goberno sobre o mesmo obxecto, pero os datos non permiten comprobar que cubra todo o prometido. Esixe polo menos unha evidencia ligada.

• O compromiso é unha peza dunha norma máis ampla, a medida é temporal ou só se cobre unha parte, e o título da norma non deixa comprobar o resto.
• Un compromiso composto do que só se cobre unha parte.
• Unha norma ou un acto que fai exactamente a medida, pero non co rango prometido (real decreto, orde ou acto nun compromiso de lei): véxase «A regra do rango».
• Un anteproxecto ou proxecto de lei do Consello de Ministros sen a lei publicada, nun compromiso que non é de lei: como moito, parcial.
• Un indicador con progreso claro pero sen chegar ao obxectivo, ou un programa de gasto que medra o bastante: véxase «Compromisos con obxectivo numérico».
• Non pode descansar só en Cumpliendo (autodeclarado polo Goberno).
• Non é parcial unha norma que só é do mesmo ámbito xeral: se non é o mesmo obxecto, faltan datos.

En trámite

Non hai norma, pero hai unha iniciativa lexislativa na liña do compromiso que estaba viva cando se disolveron as Cortes (06/10/2026) e decaeu. Só conta un proxecto de lei, unha proposición de lei ou unha reforma de estatuto, caducados pola disolución ou aínda en trámite: unha proposición non de lei, unha moción ou unha interpelación nunca xustifican «en trámite», porque non son unha norma en potencia.

• A disolución anticipada fai decaer todo o que estaba en trámite. «En trámite» significa exactamente iso, e a nota dío sempre.
• Unha iniciativa «caducada» por outro motivo ou con data posterior á disolución non vale.
• Se o compromiso é composto e a iniciativa cobre só unha parte, ou o título non deixa decidilo, queda «faltan datos».
• Un proxecto de lei do Goberno que chegou ao Congreso decide o estado por si mesmo (a iniciativa parlamentaria, non o acordo do Consello de Ministros que o aprobou).

Non cumprido

Non se cumpriu, por unha destas vías, sempre cunha nota de modelo:

• Intento fallido: o único que consta son iniciativas rexeitadas ou retiradas do Goberno ou do mesmo partido (nunca doutro partido), ou decretos lei derrogados polo Congreso.
• Non hai nada: ningunha evidencia e a nota literal «Non consta ningunha norma, decreto nin iniciativa do Goberno respecto da XV lexislatura». Só se o compromiso é de tipo lei ou impostos e nomea unha lei, unha reforma legal ou un imposto concretos (p. ex. «estatuto do becario»), non un obxectivo xenérico («regularemos»): o resto de compromisos poden cumprirse por orzamento, resolución ou acordo que quizais non estean nos datos.
• Un indicador oficial cuxo prazo xa pasou e que non chega ao obxectivo (véxase «Compromisos con obxectivo numérico»). Con prazo futuro non se pode dicir «non cumprido».
• Un programa de orzamento nunca acredita un «non cumprido»: gastar menos non significa non cumprir.

Non avaliable

O compromiso é concreto, pero non depende só do Goberno e non se pode atribuír á súa acción (p. ex. un mecanismo que se crea entre dous partidos). Nos partidos que non son do Goberno, este é o valor interno da avaliación e a web mostra no seu lugar a actividade na oposición.

Compromiso xenérico

A redacción non permite comprobalo con feitos («impulsaremos», «reforzaremos»). Non é que falten datos: polo xeito en que está escrito, non hai nada que comprobar.

No Goberno, un compromiso non comprobable sen estado concluínte é «xenérico» (o «non avaliable» dun compromiso concreto mantense); na oposición, a falta de avaliación pasa a «xenérico» ou «faltan datos» segundo o mesmo criterio. Calquera estado concluínte amósase tal cal, tamén nun compromiso xenérico. Cifras actuais: 991 no Goberno e 907 na oposición.

Faltan datos

O compromiso é concreto, pero os datos dispoñibles non permiten decidilo. Non significa que non se cumprise: significa que non puidemos comprobalo. Cifras actuais: 1.959 no Goberno e 389 na oposición. As porcentaxes de «non se pode saber» só contan os «faltan datos»; os xenéricos cóntanse á parte. Un compromiso queda aquí cando:

• non se atopou ningunha evidencia, ou só candidatos que tocan o tema sen seren o mesmo;
• as dúas avaliacións independentes non coinciden e a terceira lectura non o resolve (avaliación non concluínte);
• a evidencia non pasa as regras duras (p. ex. prometeuse unha lei e só hai decretos);
• a cita non se entende soa;
• o cumprimento vai por unha vía que non está nos datos (convocatorias de axudas da sección V do BOE, plans publicados só na web dun ministerio, notas de prensa).

Xerarquía de evidencia

De maior a menor rango: unha norma con rango de lei (lei, lei orgánica, decreto lei convalidado), os reais decretos e as ordes (normas do Goberno que non pasan polo Parlamento), os actos do Goberno (acordos do Consello de Ministros e disposicións da sección III do BOE) e, como evidencia de datos abertos, os indicadores e o orzamento. Cumpliendo (seguimento autodeclarado polo Goberno) só é pista. Que pode acreditar cada unha en cada tipo de compromiso:

Acordos do Goberno e seccións do BOE

Un acto do Goberno que non pasa polo Parlamento pode acreditar un cumprido ou un parcial cando é o acto mesmo que se prometía: aprobar o plan ou a estratexia X, crear o organismo ou a sociedade Y, autorizar o gasto ou a axuda Z. Son os puntos das referencias do Consello de Ministros da Moncloa e as disposicións da sección III do BOE (resolucións, convenios, ordes). Só valen para os partidos do Goberno.

Hai que ler o título enteiro: ten que ser do mesmo obxecto que o compromiso, non do mesmo ámbito. Os buscadores atópanos por palabras en común, e hai moito ruído.

• Un anteproxecto ou proxecto de lei do Consello de Ministros non é a lei: non é «cumprido»; como moito, parcial nun compromiso que non é de lei. Nun compromiso de lei non vale: se o proxecto chegou ao Congreso, decide a iniciativa parlamentaria.
• Un convenio é bilateral (cunha comunidade, un concello, unha entidade): non acredita por si só un «cumprido» dun compromiso estatal.
• Autorizar un contrato de obras non é que a obra estea feita: como moito, parcial, e só se o título é da mesma obra.
• Unha autorización de gasto plurianual xenérica non acredita un compromiso concreto se o título non o nomea.
• Un acto non é unha iniciativa nin unha votación: non vai nunca á coherencia.

O que non conta como evidencia de cumprimento

Estas cousas poden aparecer entre os candidatos, pero nunca acreditan un cumprimento:

• Cumpliendo: é autodeclarado polo Goberno. Pode ser un segundo elemento, nunca a única base dun cumprido, un parcial nin un en trámite.
• Unha proposición non de lei, unha moción ou unha interpelación: só contan como «presentado» na coherencia.
• Unha votación: non é cumprimento, só conta na coherencia.
• Un decreto lei non convalidado (derrogado polo Congreso ou sen resultado): é evidencia de «presentado» e de votación, non de cumprimento; só un decreto lei derrogado pode acreditar un intento fallido.
• Un decreto ou un acto que só toca o tema, ou que comparte palabras co compromiso sen ser a medida.
• Un fragmento de texto da norma ou un punto clave que coincide co compromiso: son unha axuda de lectura xerada con IA, non unha proba.
• Unha iniciativa doutro partido: só conta a do Goberno ou a do grupo do mesmo partido.
• Unha cifra que mellora: non proba que sexa pola acción do Goberno.

Compromisos xemelgos e duplicados

O estado de cumprimento é un feito do Goberno, non do partido. Se o mesmo compromiso (a mesma cita) sae en PSOE e en Sumar —a miúdo porque está no acordo de coalición—, ou dúas veces no mesmo partido (programa e acordo), todos os xemelgos teñen o mesmo estado, a mesma evidencia e a mesma nota. A coherencia, en cambio, é de cada partido e non se copia.

• Cópiase a un xemelgo sen estado concluínte só se todos os xemelgos con estado concluínte coinciden (mesmo estado e mesmas referencias) e a copia pasa as regras duras para todos os que cambian. Hoxe 85 compromisos teñen o estado copiado dun xemelgo.
• Se dous xemelgos teñen estados concluíntes distintos, non se toca nada ata decidilo a man; un test comproba que non queda ningún grupo de xemelgos con evidencia distinta.
• Duplicados dentro do mesmo partido: o secundario leva unha marca de duplicado que apunta ao principal (o do acordo de coalición se o hai; se non, o de número máis baixo). Un duplicado non se mostra nin se conta: 34 compromisos son duplicados e non entran en ningunha porcentaxe.

Iniciativas do grupo do partido

Unha proposición de lei do grupo parlamentario do mesmo partido (non só unha iniciativa do Goberno) conta como evidencia dun compromiso dese partido se é na liña do compromiso: unha proposición de Sumar vale para un compromiso de Sumar, e non para un do PSOE. Hoxe 6 compromisos decidiunos esta regra.

• Caducada pola disolución: «en trámite». Rexeitada: «non cumprido».
• Retirada: caso por caso. Non pasa automaticamente a «non cumprido», porque o motivo da retirada non consta nos datos; sen máis evidencia, faltan datos.
• Só se o título da iniciativa é a medida prometida: se o compromiso é composto ou o título non deixa decidilo, faltan datos.
• Unha proposición doutro partido nunca vale (p. ex. unha do PNV para un compromiso de Sumar), aínda que o partido votase a favor.

A regra do rango: parcial e cumprido

Unha lei prometida non se cumpre por decreto nin por acordo, e un imposto regúlase por norma. Pero se un real decreto, unha orde ou un acto fai exactamente a medida prometida (p. ex. «aprobaremos unha norma estatal sobre os menús escolares» e un real decreto a fixa), o compromiso é como moito «cumprido en parte»: a medida está, pero non co rango prometido. A nota dío: «A medida aprobouse por real decreto, non por lei».

• Un decreto que só toca o tema, ou que comparte palabras sen ser a medida (p. ex. unha concesión directa a unha entidade concreta), non conta.
• Un acto nunca acredita un compromiso de impostos, nin cumprido nin parcial.
• Un anteproxecto ou proxecto de lei non fai a medida, só a propón. Se o proxecto chegou ao Congreso, decide a iniciativa: en trámite se caducou pola disolución, cumprido se hai lei.
• En xeral, «cumprido» esixe o mesmo obxecto; se o título non deixa comprobar que cubra todo o compromiso, é parcial.

Compromisos con obxectivo numérico: indicadores e orzamento

Algúns compromisos levan un obxectivo medible (unha taxa de paro, unha dotación). Para eles úsanse dúas fontes de datos abertos, sempre cunha nota de modelo que só di os números, nunca «grazas a». Que unha cifra mellore non proba que sexa pola acción do Goberno: interveñen o ciclo económico, as comunidades autónomas ou a UE.

• Indicador oficial (Eurostat, INE, cálculo propio a partir de Eurostat ou Cumpliendo): só se a serie mide directamente o compromiso. Cumprido se o obxectivo se acadou segundo a serie; cumprido en parte se o progreso é de polo menos o 25 % do camiño da base ao obxectivo sen chegar a el; non cumprido só se o prazo xa pasou, hai valor dese ano e non se chega. Con prazo futuro non se pode dicir «non cumprido».
• Unha serie de Cumpliendo (autodeclarada polo Goberno) nunca é a única evidencia.
• Programa de orzamento (IGAE, de 2022 a agosto de 2026): só cumprido en parte e só en compromisos de gasto, cando o programa é un dos candidatos do compromiso e as obrigas recoñecidas (non os pagamentos) do último ano completo medran polo menos un 10 % respecto de 2022. Nunca cumprido nin non cumprido. As transferencias internas non son gasto final.
• O limiar do orzamento é en euros correntes (nominal, non real): por iso só acredita un parcial. O 2026 é parcial (xaneiro-agosto) e non se compara con anos completos.
• Se o compromiso é aprobar unha lei ou un imposto e o obxectivo só é a súa consecuencia, a serie non acredita a lei: faltan datos.

Cumprimento sen iniciativa nin voto

Un compromiso cumprido por real decreto, orde ou acto non pasa polo Parlamento: non hai iniciativa nin voto. A súa coherencia queda «sen avaliar»: un compromiso do Goberno con estado cumprido, parcial ou en trámite non pode ter á vez coherencia «sen actividade», e o validador compróbao. O «non cumprido» si pode dicir as dúas cousas: non consta nada.

A escala de actividade na oposición

Non mide cumprimento senón o que o partido fixo no Parlamento en relación co compromiso (iniciativas presentadas e votacións). Dedúcese da coherencia avaliada con IA e de regras fixas: contradito, mixto e sen actividade mantéñense; sen coherencia, sen avaliar; se é coherente, só se mira a evidencia a favor. Cada compromiso vai ao nivel máis alto que cumpre, de máis a menos actividade. Con actividade hai 401. Resultado actual:

• Lei propia aprobada (1): o partido presentou unha iniciativa lexislativa na liña do compromiso e acabou aprobada (lei ou decreto lei convalidado).
• Aprobado co seu voto (44): unha norma na liña do compromiso, doutro grupo, aprobouse en votación final co voto a favor do partido.
• Proposición de lei (49): presentou un proxecto ou proposición de lei (ou unha lei ou decreto lei) na liña do compromiso.
• Defendido (295): presentou outra iniciativa (PNL, moción…) ou votou a favor dunha medida na liña do compromiso.
• Opúxose ao contrario (4): a única evidencia a favor son votos en contra de medidas contrarias ao que prometía.
• Mixto (3): hai feitos a favor e en contra do compromiso.
• Contradito (5): votou en contra do que prometía, votou a favor do contrario ou presentou unha iniciativa contraria.
• Preguntou ao Goberno (5): sen iniciativa nin voto na liña do compromiso, pero o partido fixo algunha pregunta oral no Pleno sobre o tema; non é presentar nin votar unha medida e non conta como actividade.
• Sen iniciativa nin voto no Pleno (1.810): compromiso comprobable sen ningunha iniciativa nin voto do partido no Pleno nesa liña.

Que votacións contan e como se le un voto

Só contan as votacións do Pleno que expresan unha posición sobre a medida: ditame (votación final do texto), convalidación dun decreto lei, toma en consideración, proposición non de lei, moción, convenio internacional, investidura e votación final dunha reforma constitucional.

Non contan, e o validador rexéitaas: as emendas (incluídas as de totalidade e as do Senado), os vetos do Senado, os debates de totalidade, os acordos de procedemento (lectura única, avocación) e os puntos separados dunha moción.

• O voto é o do grupo parlamentario (ou o dos deputados do partido no Grupo Mixto: BNG, CC e UPN). A favor ou en contra significa que polo menos o 90 % dos que votaron fixérono así (ou todos menos un en grupos de 12 ou menos); se non, dividido.
• Sumar lese co voto do grupo GSUMAR; ata o 12/12/2023 (Podemos) e o 07/07/2025 (Compromís) o grupo incluía deputados deses partidos.
• Unha votación é dun momento concreto: unha toma en consideración a favor non significa que o partido votase a favor do texto final. Unha votación «rexeitada» non significa que o partido votase en contra.
• O voto do partido non o escribe o avaliador: calcúlao o código a partir dos datos, e o validador comproba que coincide.

Coherente, contradito, mixto e a medida contraria

Cada votación conta a favor ou en contra do compromiso segundo o voto e o sentido da medida. Se o partido prometeu derrogar ou impedir X e vota en contra dunha medida que vai xusto en contra, ese voto en contra é coherente, non contradito. Se votase a favor, sería evidencia en contra. A medida ten que ser de verdade contraria ao compromiso: se só está relacionada, ou a modifica sen ir en contra, non conta.

• Coherente: presentou unha iniciativa na liña, votou a favor dunha medida que encaixa ou en contra dunha contraria, e non fixo nada en sentido contrario.
• Contradito: votou en contra dunha medida que prometía, a favor dunha contraria ou presentou unha iniciativa contraria.
• Mixto: fai as dúas cousas.
• Sen actividade: compromiso concreto e comprobable sen ningunha iniciativa nin votación do partido nesa liña. Se o compromiso non se entende só ou o título non deixa decidilo, «sen avaliar».
• Abstención, dividido e non vota non contan en ningún sentido.

Preguntou ao Goberno

Un compromiso sen iniciativa nin voto pasa a «preguntou ao Goberno» se o partido fixo algunha pregunta oral no Pleno sobre a mesma medida. É un chanzo por debaixo de calquera iniciativa ou voto e por riba de non facer nada: non conta como actividade nin cambia o veredicto de coherencia.

Unha pregunta conta só se cuestiona o Goberno sobre a mesma medida do compromiso, non sobre o mesmo tema xeral («a política económica», «a vivenda»); ante a dúbida, non conta. Dous avaliadores independentes len as preguntas candidatas e só vale a intersección. Un limiar por palabras non atopa unha pregunta que fale da medida con outras palabras.

Por que as dúas lecturas non son comparables

Responden a preguntas distintas. O cumprimento di se o Goberno fixo o que prometeu, e iso depende do BOE. A actividade di que fixo un partido sen o Goberno: iniciativas e votos. Un partido da oposición non pode «cumprir» unha lei, e un do Goberno non precisa presentar unha proposición para cumprila. Por iso non hai unha porcentaxe única nin unha clasificación de partidos, e as cifras dunha lectura non se poden pór xunto ás da outra.

• Os números de compromisos tampouco son comparables: dependen de como está escrito cada documento.
• Que non se cobre: só se contan as iniciativas, as votacións e as preguntas orais do Pleno; non se recollen as emendas, as votacións en comisión nin as preguntas escritas. Que un compromiso saia «sen iniciativa nin voto no Pleno» (1.810 compromisos) non quere dicir que o partido non fixese nada ao respecto.
• BNG, CC e UPN votan dentro do Grupo Mixto: as iniciativas do Mixto sen asinante non se poden atribuír a ningún partido.
• No Goberno, as cifras só se reparten entre os avaliados; os xenéricos e os «faltan datos» cóntanse á parte.

Busca de evidencia

Para cada compromiso, un buscador por palabras selecciona entre os rexistros que existen. O avaliador só pode ligar rexistros que están entre os candidatos do compromiso e nunca se inventa un identificador. Os candidatos non son todos relevantes: hai ruído, e pode faltar algún.

• Normas do BOE: leis, leis orgánicas, reformas constitucionais, decretos lei, reais decretos e ordes ministeriais (sección I); disposicións da sección III.
• Puntos do Consello de Ministros (referencias da Moncloa), co texto ampliado cando existe.
• Iniciativas e votacións do Congreso (incluídas as investiduras) e do Senado; proposicións non de lei, mocións, interpelacións e preguntas orais do Pleno.
• Series oficiais de indicadores (Eurostat, INE e indicadores de Cumpliendo) e execución orzamentaria do Estado por programa (IGAE, de 2022 a agosto de 2026). Os datos de Cumpliendo (autodeclarados polo Goberno) serven de pista, nunca como única base.
• Como axuda de lectura, os puntos clave de cada norma (extraídos do texto íntegro do BOE con IA) e unha busca inversa a partir deles. Unha axuda non é unha proba: se non di que a medida é exactamente a prometida, non se deduce.

Dobre avaliación e acordo

Dúas avaliacións independentes con IA (A e B) len o mesmo lote sen verse. Se coinciden nunha parte (estado de cumprimento, coherencia), publícase coa evidencia en común; se non, esa parte queda «avaliación non concluínte» e o estado sen determinar. Na primeira ronda, o acordo entre ambas foi do NaN % no estado e do NaN % na coherencia (media ponderada polos compromisos dos ficheiros de acordo de cada partido). As reavaliacións posteriores con novas fontes non se midiron con este indicador.

Despois de combinar A e B, o resultado volve pasar as regras duras; se non as pasa, queda «avaliación non concluínte».

Roldas de reavaliación

A avaliación refíxose por quendas a medida que entraban fontes e regras novas. Só se reavalían os compromisos do Goberno sen estado concluínte (ou con datos corrixidos) que reciben candidatos novos:

• Primeira quenda: estado, coherencia e resumo dos compromisos comprobables do Goberno e dos destacados de calquera partido; no resto, o estado é fixo («non avaliable») e só se decide a coherencia.
• Acordos do Consello de Ministros e sección III do BOE.
• Texto das normas do BOE, indicadores oficiais e execución orzamentaria.
• Puntos clave das normas e texto ampliado do Consello de Ministros, cunha reavaliación dos compromisos con todos os candidatos actuais.
• Busca ampla de actos do Goberno, só do estado: limiares máis baixos sobre actos, reais decretos e ordes, cos candidatos novos ao final da lista. A maioría son ruído e a regra de ouro descártaos.
• Preguntas orais do Pleno, para o chanzo «preguntou ao Goberno».

Desempate: terceira lectura

Cando A e B non coinciden, un terceiro lector (un modelo superior, Claude Opus) le o compromiso, os candidatos e as dúas avaliacións e, por separado para o estado e para a coherencia, só pode elixir A, B ou «faltan datos». Non pode inventar unha terceira resposta nin engadir evidencia que non estivese en A ou en B: se unha resposta ten o estado correcto pero unha evidencia errónea, non se elixe. Ante a dúbida, «faltan datos». Unha parte que xa decidiu unha regra determinista non se volve decidir. Hoxe 496 compromisos decidíronse así.

Regras duras automáticas

Unha avaliación que non pasa estas regras non se publica. Resumo:

• Toda referencia existe nos datos; o voto do partido calcúlao o código; non se ligan votacións que non expresan unha posición.
• Só os partidos do Goberno poden ter cumprido, parcial, en trámite ou non cumprido, e só en compromisos comprobables que dependen do Goberno.
• Cumprido, parcial, en trámite e non cumprido cumpren as condicións de «Os estados de cumprimento» e «Que evidencias contan» (lei fronte a decreto fronte a acto, indicador, orzamento).
• Sen evidencia, o estado só pode ser «faltan datos», «non avaliable» ou, para leis e impostos concretos, «non cumprido» coa nota literal.
• Contradito esixe evidencia en contra; coherente, a favor e ningunha en contra; mixto, as dúas.
• Un acto, un indicador ou un programa de orzamento nunca é evidencia dun partido da oposición nin de coherencia.
• As notas son de modelo, dunha frase.
• Os xemelgos e os duplicados deben ser coherentes (mesma cita).

Revisión e auditoría

As regras anteriores contrástanse con revisións periódicas:

• Mostraxe: mostras aleatorias estratificadas (polo menos 20 por partido, máis todos os cumpridos e contraditos dos destacados) revísaas un modelo superior (Claude Opus). Un partido con máis dun 5 % de erro no estado ou no resumo (10 % na categoría) non se publica. Na mostra final, ningún partido supera eses limiares.
• Resumos: compáranse coa cita e reescríbense os que din máis do que di a cita.
• Os «por que»: cada compromiso con evidencia leva unha frase que explica por que encaixa. Os 43 casos que os axentes marcaron como dubidosos revisáronse un a un: 9 corrixíronse e 34 mantivéronse co motivo escrito.
• Auditoría dos datos (01/11/2026): buscáronse incoherencias entre compromisos e tomáronse sete decisións de criterio (xemelgos, iniciativas do grupo, terceira lectura, Goberno en funcións, orzamento en euros correntes, «sen actividade» da oposición e cumprimento por decreto), que son as regras desta páxina.